'Investeer in goed leren lezen'

13 oktober 2020 Nationale Onderwijsweek

De hardste klappen van de coronacrisis vallen bij jongeren en jongvolwassenen. Zij zien kansen wegvallen om zich te ontwikkelen: in het onderwijs, op de arbeidsmarkt en in de samenleving. Daarom moeten we juist nu oog hebben voor de jongere generaties om ervoor te zorgen dat er voor hen perspectief blijft bestaan. Blijven investeren in goed onderwijs is daarvoor essentieel.  

In ons advies Vooruitzien voor jonge generaties van juni dit jaar hebben we als Onderwijsraad vijf onderwijsvraagstukken benoemd waarvan het zeer loont om erin te investeren. Investeren met toereikende financiering en gericht beleid, maar ook met tijd, aandacht en volharding in de onderwijspraktijk. Het gaat om 1) leraren- en schoolleiderstekorten; 2) kansenongelijkheid; 3) leesvaardigheid; 4) toetreding tot de arbeidsmarkt en een leven lang ontwikkelen; en 5) toetsing en examinering. Deze vraagstukken speelden al vóór de coronacrisis, raken direct aan de kernfuncties van het onderwijs en hebben door de crisis des te meer aandacht nodig. De raad ziet deze vijf vraagstukken als no-regret investeringen. Oftewel: aandacht daarvoor zal in de toekomst geen grond voor spijt zijn. 

Eén van die vijf vraagstukken breng ik hier speciaal onder de aandacht, namelijk dat van leesvaardigheid. De leesvaardigheid van Nederlandse jongeren gaat hard achteruit. Een kwart van 15-jarigen kan niet goed lezen, terwijl dat negen jaar geleden nog een tiende was. Een dik jaar geleden luidden wij als Onderwijsraad samen met de Raad voor Cultuur de noodklok over de slechte leesvaardigheid van jongeren. In ons advies Lees! roepen we op tot een leesoffensief; een integrale duurzame aanpak met aandacht voor goed leren lezen op school, diep lezen, voorlezen, leesplezier en lezen bij alle schoolvakken. We stellen een aanpak voor met leesspecialisten en leesconsulenten, leesonderwijs op de lerarenopleidingen, oog voor de invloed van digitalisering en online media. En met structurele samenwerking tussen bibliotheek en school en aandacht voor de rol van ouders en educatieve uitgevers.  

Want jongeren die op hun vijftiende niet goed kunnen lezen, lopen het risico op laaggeletterdheid als zij volwassenen zijn, en daarmee op werkloosheid, sociaal isolement, een slechtere gezondheid en armoede. Leesvaardigheid is de sleutel tot alles: succes op school, kans op werk en meedoen aan democratie en samenleving. Als we nu onvoldoende investeren in leesvaardigheid door middel van adequate financiering, gericht beleid, tijd, aandacht en volharding, krijgen we daar op langere termijn als hele samenleving grote spijt van. Goed leren lezen hoort tot de kernfuncties van het onderwijs, daar moeten de jongere generaties op kunnen rekenen. Investeren in leesvaardigheid is daarmee nu eens te meer van groot belang. 

Edith Hooge 
Voorzitter Onderwijsraad 

Bron: Nationale Onderwijsweek krant najaar 2020

Blijf op de hoogte

Winnaars, evenementen, onderwijsnieuws als je niets wilt missen, meld je je hier eenvoudig aan voor de nieuwsbrief.